Trách nhiệm của giáo viên: giờ dạy định mức, đạo đức nghề nghiệp

Đi cùng với quyền lợi, nghề giáo cũng có những nghĩa vụ và giới hạn cụ thể được quy định trong Luật Nhà giáo. Hiểu rõ những điều này giúp bạn vừa hoàn thành tốt công việc, vừa tránh những vi phạm không đáng có.

Nghĩa vụ dạy học

Theo Điều 23 Luật Nhà giáo, giáo viên có các nghĩa vụ cơ bản sau:

• Giảng dạy đúng mục tiêu, nguyên lý giáo dục: thực hiện đầy đủ chương trình học theo quy định.
• Áp dụng phương pháp hiện đại: sử dụng công nghệ, phương pháp giảng dạy tiên tiến.
• Đánh giá học sinh công bằng: không thiên vị, không có yếu tố cá nhân.
• Công khai kết quả học tập hợp pháp: không giữ bí mật kết quả một cách không hợp lý.
• Hoàn thành giờ dạy định mức: không tự ý giảm giờ dạy mà không có lý do chính đáng.

Căn cứ: Điều 23 Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15

Giờ dạy định mức theo từng cấp học

Định mức giờ dạy chuẩn được quy định cụ thể theo Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT, có hiệu lực từ 22/04/2025:

Cấp học	Giờ dạy định mức	Ghi chú
Mầm non	6 giờ/ngày (2 buổi) hoặc 4 giờ/ngày (1 buổi)	30-35 phút/tiết cho trẻ
Tiểu học	23 tiết/tuần	35-40 phút/tiết, tối đa 7 tiết/buổi
THCS	19 tiết/tuần	Giảm 4 tiết so với quy định trước
THPT	17 tiết/tuần	Giảm 4 tiết so với quy định trước
Trung học nghề	595 giờ chuẩn/năm học	Dạy kiến thức THPT, hiệu lực từ 10/08/2026

Căn cứ: Thông tư 05/2025/TT-BGDĐT về chế độ làm việc giáo viên

Giảm giờ dạy cho một số trường hợp

Đối tượng / chức vụ	Mức giảm
Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng	Tùy quy mô trường
Chủ tịch Công đoàn	3-6 tiết/tuần (tùy cấp)
Trưởng, Phó trưởng phòng giáo dục	3 tiết/tuần
Trưởng, Phó trưởng bộ môn	1-3 tiết/tuần
Chủ nhiệm lớp	4 tiết/tuần
Giáo viên nữ có con dưới 12 tháng tuổi	3-4 tiết/tuần

Từ 2026, giáo viên không được buộc dạy thêm giờ ngoài định mức; tiết dạy thêm (nếu có) phải được trả công theo Thông tư 21/2025/TT-BGDĐT (25/09/2025).

Nghĩa vụ đạo đức nhà giáo

Theo Điều 24 Luật Nhà giáo, giáo viên còn có nghĩa vụ về đạo đức, phong cách sống: là tấm gương cho học sinh noi theo; tôn trọng học sinh, không kỳ thị hay phân biệt đối xử; bảo vệ sự an toàn, sức khỏe, quyền lợi của học sinh; không lạm dụng quyền lực, vị thế để chi phối học sinh; và tuân thủ pháp luật, nội quy trường học.

Căn cứ: Điều 24 Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15

Những việc giáo viên không được làm

Luật Nhà giáo (Điều 25-27) liệt kê cụ thể các hành vi bị nghiêm cấm đối với nhà giáo:

• Kỳ thị, phân biệt đối xử: vì giới tính, dân tộc, tôn giáo, hoàn cảnh kinh tế, khuyết tật; hoặc ưu tiên/gây khó cho học sinh vì quan hệ cá nhân.
• Gian lận điểm thi, đánh giá: giả mạo, sửa chữa điểm số; gian lận tuyển dụng, thi cử; công bố kết quả sai sự thật.
• Lạm dụng vị thế, quyền lực: đòi quà, tiền, hối lộ từ học sinh/phụ huynh; trục lợi cá nhân từ mối quan hệ nghề nghiệp; tham ô, chiếm dụng tài sản nhà trường; lạm dụng công cụ điện tử để theo dõi, tấn công học sinh.
• Xâm phạm quyền lợi người khác: công khai thông tin cá nhân, tiết lộ bí mật riêng tư, hoặc dùng ảnh/video của học sinh khi chưa được phép.
• Vi phạm chức danh, pháp luật: không hoàn thành giờ dạy định mức, vắng mặt không lý do, giảng dạy nội dung trái pháp luật.

Riêng nhóm hành vi liên quan đến cưỡng ép dạy thêm, thu tiền dạy thêm sai quy định được quy định rất chi tiết - xem đầy đủ tại bài Quy định dạy thêm, học thêm mới nhất.

Căn cứ: Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15, Điều 25-27

Hình thức kỷ luật nếu vi phạm

Mức độ	Hình thức xử lý
Nhẹ	Khiển trách, hạ lương tạm thời (1-3 tháng)
Nặng	Giảm chức vụ, hạ lương (3-6 tháng)
Rất nặng	Chấm dứt hợp đồng, sa thải

Đánh giá và xếp loại hằng năm

Kết quả đánh giá không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập trong năm mà còn là căn cứ để xét thăng hạng - xem thêm tại bài Chức danh nghề nghiệp và thăng hạng.

Tiêu chí đánh giá

Việc đánh giá dựa trên 4 nhóm tiêu chí: năng lực chuyên môn (chất lượng dạy học, kết quả học tập của học sinh), kỷ luật (tuân thủ quy định, không vi phạm), trách nhiệm (mức độ hoàn thành công việc được giao) và đầu tư chuyên môn (tham gia bồi dưỡng, sáng tạo trong giảng dạy).

Thang xếp loại

Xếp loại	Tỷ lệ đạt yêu cầu	Tác động đến lương
A - Xuất sắc	≥ 90%	Có thể được thưởng tháng 13, 14
B - Hoàn thành tốt	70-89%	Đủ điều kiện xét thăng hạng
C - Hoàn thành	50-69%	Không thưởng
D - Chưa hoàn thành	< 50%	Không thưởng, có thể bị giảm lương

Nếu bạn muốn tra cứu văn bản gốc về chế độ làm việc và giờ dạy định mức, xem tại thư viện văn bản. Có thắc mắc cụ thể, tham khảo thêm ở mục hỏi đáp.