Quyền của nhà giáo theo Luật Nhà giáo 2025

Lần đầu tiên nghề giáo có một đạo luật riêng - Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15 - quy định cụ thể những quyền mà bạn được hưởng khi đứng lớp. Bài này tổng hợp các quyền cơ bản và cơ chế bảo vệ nhà giáo theo luật mới, có hiệu lực từ 01/01/2026.

Quyền cơ bản của giáo viên

Theo quy định tại Điều 18-22 Luật Nhà giáo, bạn có các quyền sau trong quá trình hành nghề:

Quyền chuyên môn

• Dạy học phù hợp chuyên môn: Được lựa chọn, sử dụng tài liệu giáo dục phù hợp, sáng tạo trong phương pháp giảng dạy của mình.
• Tự do học thuật: Được tham gia nghiên cứu khoa học, phát triển chuyên môn theo định hướng cá nhân.
• Được đào tạo, bồi dưỡng: Có cơ hội phát triển năng lực thông qua các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn.

Quyền lao động và đãi ngộ

• Lao động công bằng: Được nhận lương, phụ cấp, thưởng và các quyền lợi xã hội đầy đủ theo quy định - xem chi tiết cách tính tại bài Lương và phụ cấp giáo viên 2026.
• Được ghi nhận, khen thưởng: Khi hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, được vinh danh và khen thưởng tương xứng.

Quyền được bảo vệ

• Tôn trọng danh dự, nhân phẩm, quyền riêng tư: Đây là quyền được nhấn mạnh đặc biệt trong Luật Nhà giáo 2025.
• Được giải quyết khiếu nại: Khi bị xúc phạm hoặc trách cứ oan sai, có cơ chế để yêu cầu giải quyết.
• Được tham gia dân chủ: Trong quản lý nhà trường, thông qua chi hội Công đoàn, Hội đồng nhà trường.

Căn cứ: Điều 18-22 Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15

Bảo vệ pháp lý mới từ Luật Nhà giáo 2025

Đây là điểm mới quan trọng mà các quy định trước đây chưa có:

• Cấm phát tán thông tin quy kết, vu khống nhà giáo trên mạng xã hội. Đây là quy định bảo vệ giáo viên trước tình trạng bị bôi nhọ danh dự trên không gian mạng.
• Xử lý nghiêm hành vi xúc phạm giáo viên, dù đến từ học sinh, phụ huynh hay bất kỳ đối tượng nào khác.
• Bảo vệ quyền danh dự, nhân phẩm của nhà giáo được đặt ở vị trí ưu tiên trong luật.
• Cơ chế giải quyết khiếu nại nhanh chóng từ cấp trường, giúp giáo viên không phải chờ đợi lâu khi cần bảo vệ quyền lợi của mình.

Căn cứ: Luật Nhà giáo số 73/2025/QH15, hiệu lực từ 01/01/2026

Quyền xã hội

Ngoài các quyền trực tiếp liên quan đến nghề nghiệp, giáo viên còn được hưởng các quyền lợi xã hội sau:

• Bảo hiểm xã hội, y tế đầy đủ theo quy định pháp luật.
• Hỗ trợ nhà ở - ở vùng khó khăn, được cấp nhà công vụ hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà.
• Chăm sóc sức khỏe định kỳ - được kiểm tra sức khỏe miễn phí.
• Bổng học cho con em - tùy theo chính sách của từng địa phương.

Nếu bạn công tác ở vùng khó khăn, các hỗ trợ này thường đi kèm với mức phụ cấp ưu đãi nghề cao hơn (lên đến 80%) - xem chi tiết bảng phụ cấp tại bài Lương và phụ cấp giáo viên 2026.

Những việc tổ chức, cá nhân không được làm với nhà giáo

Song song với việc quy định quyền của giáo viên, Luật Nhà giáo cũng đặt ra giới hạn cho tổ chức, cá nhân trong cách đối xử với nhà giáo, nhằm bảo vệ bạn khỏi các hành vi xâm phạm:

• Không được phát tán thông tin quy kết, vu khống nhà giáo trên mạng xã hội hoặc bất kỳ phương tiện truyền thông nào.
• Không được xúc phạm danh dự, nhân phẩm của nhà giáo dưới mọi hình thức.
• Không được trách cứ oan sai mà không qua quy trình xác minh, giải quyết khiếu nại đúng thẩm quyền.
• Không được cản trở quyền tham gia dân chủ của nhà giáo trong quản lý nhà trường.

Đây là cơ sở pháp lý để bạn có thể yêu cầu giải quyết nếu quyền lợi bị xâm phạm trong quá trình công tác.

Quyền đi kèm trách nhiệm

Cần lưu ý rằng các quyền lợi trên đi kèm với trách nhiệm và nghĩa vụ tương ứng của nhà giáo - bao gồm nghĩa vụ dạy học đúng chuẩn mực, đạo đức nghề nghiệp và những việc không được làm. Xem đầy đủ tại bài Trách nhiệm của giáo viên.

Muốn tra cứu toàn văn Luật Nhà giáo hoặc các văn bản hướng dẫn liên quan, bạn có thể xem tại thư viện văn bản. Có câu hỏi cụ thể, tham khảo thêm ở mục hỏi đáp.